Energija vetra je jedan od savremenih načina dobijanja energije na ekološki način. To je jedan od aspekata koji nam omogucava da brinemo o prirodnom okruženju i prirodi, takođe i u kontekstu programa Natura 2000. Kako trenutna izmena zakona utiče na industriju vetroelektrana i životnu sredinu?
Pogledajte vetroturbine kod veleprodajca Oninen
Šta je područje Natura 2000?
Područje Natura 2000 je projekat usmeren na zaštitu odabranih područja koja su posebno važna za prirodu. Projekat uveden u Evropskoj uniji koji omogucava zaštitu područja naseljenih ugroženim životinjskim vrstama. Projekat omogucava zaštitu ekosistema, uključujuci vegetaciju.
Pretpostavke programa Natura 2000 zasnivaju se na sledecim ciljevima:
- pomažu u zaštiti biodiverziteta, zahvaljujuci čemu mesta od posebne prirodne vrednosti ostaju pod strogom zaštitom;
- osigurati održivi razvoj, pretpostavljajuci da sve aktivnosti koje ljudi sprovode moraju biti u harmoniji sa prirodom i uz poštovanje prema njoj.
Zaštita područja naznačenih u programu Natura 2000 sprovodi se na osnovu dva dokumenta: takozvane Direktive o pticama, koja omogucava zaštitu divljih ptica i njihovih staništa, i Direktive o staništima, koja proširuje zaštitu na staništa životinja i biljnih vrsta koje nisu ptice. U vezi sa važecim dokumentima, mogu se razlikovati dve varijante područja Natura 2000:
- Posebna područja zaštite (SPA), uspostavljena u skladu sa Direktivom o pticama, koja štite vrste ptica navedene u dokumentu;
- Posebna područja zaštite (POZ) – zaštita staništa, vrsta životinja osim ptica i biljaka.
Uvođenje područja Natura 2000 omogucava zaštitu prirodnih resursa, uz podršku lokalnim zajednicama. Vredi naglasiti da uspostavljanje zašticenog područja u datom području ne znači da ga ljudi ne mogu koristiti. Međutim, održivi razvoj i koristi za prirodu su važni. Uspostavljanje zašticenog područja Natura 2000 omogucava promociju prirodnog turizma. U Poljskoj, primeri takvih područja uključuju: Bjelovešku šumu, Nacionalni park Bjebža i Tatre.
Kako ce Zakon o Ministarstvu za klimatske promene regulisati lokacije za izgradnju vetroelektrana?
Izgradnja vetroelektrana u Poljskoj je regulisana zakonom. Prema amandmanu na takozvani 10H zakon, definisani su detaljni propisi u vezi sa lokacijom investicija u vetroelektrane, kopnenih elektrana. Uvedene promene povecavaju fleksibilnost u pogledu površina na kojima se mogu graditi vetroelektrane.
Izmena Zakona uvodi sledece izmene:
- Novoizgrađene investicije u vetroelektrane moraju biti u skladu sa usvojenim lokalnim planom prostornog razvoja, zahvaljujuci čemu su lokalne samouprave dobile priliku da stanovnicima i životnoj sredini obezbede optimalne uslove, fleksibilnost se tiče promene udaljenosti između vetroelektrana i zgrada ili drugih strateških područja;
- Pre izdavanja građevinske dozvole za vetroturbine, opštine su dužne da organizuju javne konsultacije i sprovedu stratešku procenu uticaja na prirodnu sredinu; investicija ne sme predstavljati pretnju po ljudsku bezbednost i ne sme negativno uticati na lokalne prirodne ekosisteme;
- U vezi sa uticajem investicija na prirodno vredna područja, Zakon zadržava ograničenja vezana za zabranu izgradnje vetroturbina u područjima sa posebnim prirodnim vrednostima (primeri uključuju nacionalne parkove, rezervate prirode ili područja Natura 2000).
- U vreme kada je korišcenje obnovljive energije ključno za zaustavljanje tekucih klimatskih promena, obnovljivi izvori energije, uključujuci vetroturbine , uživaju sve vece interesovanje. Amandman na zakon povecava fleksibilnost i mogucnosti izgradnje vetroturbina, uz istovremeno obezbeđivanje odgovarajuce zaštite zdravlja i prirode.
Uticaj izmene zakona na industriju vetroelektrana
Industrija energije vetra, nakon ublažavanja odredbi zakona, ima šansu za dinamičan razvoj. Promene zakona su šansa za razvoj za potencijalnog investitora. Mogucnost korišcenja obnovljivih izvora energije je važna, kako u kontekstu ljudi, tako i prirode.
U praksi, izmena zakona kojim se reguliše izgradnja vetroelektrana u Poljskoj uvodi niz korisnih promena. Jedna od najvažnijih je povecanje raspoloživosti zemljišta za planirane investicije. Ukoliko uslovi razvoja za dato područje ne uključuju posebno zašticena područja, povecava se mogucnost dobijanja pozitivne odluke za izgradnju postrojenja.
Pre nego što su uvedene izmene, vetroelektrana se mogla graditi kada je rastojanje do najbliže stambene zgrade bilo najmanje 10 puta vece od visine vetroturbine. Trenutno su ovi propisi ublaženi, tako da se investicija može sprovesti na kracoj udaljenosti, tj. 500 m od stambenih zgrada. U kontekstu nacionalnih parkova, ova udaljenost je povecana na 1.500 m, a u slučaju područja kao što je Natura 2000, minimalna udaljenost je 500 m.
Uvedene promene su korisne. Pretpostavlja se da ce ublažavanje propisa omoguciti značajan razvoj investicija u Poljskoj, a količina obnovljive energije proizvedene iz vetra ce se povecavati iz godine u godinu.
Trenutne procedure zahtevaju društvene konsultacije, što pomaže u poboljšanju saradnje između investitora i lokalne zajednice. Vođenje razgovora omogucava da se otklone sumnje lokalne zajednice i da se ukaže na koristi investicije za lokalnu životnu sredinu, kao što je stvaranje novih radnih mesta.
Mogucnost dobijanja energije iz vetra i ublažavanje propisa u vezi sa izdavanjem građevinskih dozvola su faktori koji mogu značajno ubrzati energetsku transformaciju u Poljskoj.