Zaciskarki do rur stają się nieodłącznym elementem nowoczesnych instalacji wodnych i grzewczych, jednak wybór uniwersalnego narzędzia wciąż budzi wątpliwości. Wielu instalatorów zastanawia się, czy urządzenie przeznaczone do systemu PEX poradzi sobie również z miedzią. Odpowiedź wymaga uwzględnienia właściwości materiałów, norm montażowych oraz różnic w geometrii kształtek. W poniższym artykule syntetyzujemy najważniejsze kryteria, aby ułatwić decyzję inwestycyjną i zapewnić bezpieczną, szczelną instalację.
Sprawdź zaciskarki do rur PEX w hurtowni Onninen
Porównanie właściwości technicznych obu materiałów
Miedź i PEX to tworzywa o odmiennych parametrach mechanicznych, termicznych i chemicznych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze ich cechy:
Miedź
- Wysoka odporność na temperaturę (do 220 °C) i ciśnienie, co predestynuje ją do instalacji ciepłej wody użytkowej oraz systemów solarnych.
- Bardzo niska chropowatość wewnętrzna ogranicza odkładanie kamienia.
- Dobrze przewodzi ciepło, dzięki czemu pełni funkcję radiatora w instalacjach grzewczych.
PEX
- Elastyczność i pamięć kształtu ułatwiają prowadzenie rur w trudno dostępnych przestrzeniach.
- Odporność na korozję elektrochemiczną i chemikalia stosowane do uzdatniania wody.
- Wyższy współczynnik rozszerzalności liniowej wymaga kompensacji przy dużych długościach.
Ekspertci w branży HVAC często zaznaczają, że Przy doborze narzędzia zaciskowego należy kierować się zarówno średnicą rury, jak i także kształtem tulei czy profilem szczęki zgodnym z systemem. Zastosowanie niekompatybilnej zaciskarki grozi mikroprzeciekami, których nie widać od razu.
Jakie jest zastosowanie PEX i PP?
Polyetylen sieciowany (PEX) oraz polipropylen (PP) konkurują w segmencie instalacji c.o. i c.w.u.
W domach jednorodzinnych to właśnie elastyczny PEX wiedzie prym w płytach ogrzewania podłogowego. Brak połączeń pod wylewką minimalizuje ryzyko ewentualnych przecieków, a sam montaż przebiega wyjątkowo sprawnie dzięki wykorzystaniu zaciskarki dedykowanej do rur PEX. Równolegle w pionach instalacji cyrkulacyjnej często pojawia się PP – korzystna cena materiału oraz zgrzewania mufowego sprawia, że to tworzywo skutecznie konkuruje z miedzią.
W budynkach poddawanych modernizacji instalatorzy muszą łączyć nowe przewody z zastanym systemem. Tam, gdzie główne ciągi wykonano z PP, a odgałęzienia do rozdzielaczy prowadzi się już w PEX ie, kluczowe znaczenie mają prawidłowo dobrane kształtki redukcyjne – to od nich zależy ostateczna szczelność układu. W kotłowniach gazowych natomiast dość często pozostawia się istniejącą miedź, natomiast elastyczne odcinki doprowadzające wodę do rozdzielaczy wykonuje się z PEX a, aby skrócić czas prac i ograniczyć liczbę połączeń.
W budownictwie wielorodzinnym obrazuje się z kolei wyraźny podział ról: magistrale poziome o dużych średnicach najopłacalniej wykonywać z PP, które dobrze znosi wysokie przepływy i nie podnosi dramatycznie kosztów metrażu. Do poszczególnych lokali odchodzi się jednak lżejszym, bardziej elastycznym PEX em; dzięki temu ekipy instalacyjne mogą szybciej rozprowadzić instalację w gęstej siatce korytarzy i szybów, ograniczając liczbę potencjalnych miejsc awarii.
Koszty, trwałość i łatwość montażu – co przeważa?
| Kryterium | Rury PEX | Rury miedziane | Rury PP |
|---|---|---|---|
| Cena materiału |
●●● (niska) |
●●●●● (wysoka) |
●● (najniższa) |
| Żywotność | 50 lat+ | 60 lat+ | 30 lat+ |
| Czas montażu | krótki - połączenia zaciskane | średni - lutowanie lub zaprasowanie | długi - zgrzewanie mufowe |
| Wymagane narzędzia | zaciskarka PEX | zaciskarka do rur miedzianych lub palnik | zgrzewarka PP |
Z powyższego możey wyciagnać następujące wnioski:
- Zaciskarka PEX posiada profil szczęk typu TH, U albo H. Nie pokrywa się on z profilem M lub V stosowanym przy miedzi, dlatego użycie jej do rur Cu jest niezalecane.
- Jeśli instalator chce ograniczyć park maszynowy, warto rozważyć nowoczesne zaciskarki akumulatorowe z wymiennymi szczękami, np. z oferty Elektronarzędzia – zaciskarki.
- Koszt jednego narzędzia z dwoma kompletami szczęk jest nadal niższy niż konsekwencje awarii spowodowanej źle dobranym sprzętem.
Rekomendowane produkty
- Rury z PE-Xa klasy A–C: Rury PEX w Onninen
- Zaciskarki profil M/V: Zaciskarka do rur miedzianych
- Zaciskarki profil TH/U/H: Zaciskarka do rur PEX
- Pełna oferta elektronarzędzi: Elektronarzędzia w Onninen
FAQ
Czy jedną zaciskarką obsłużę PEX i miedź?
Tak, pod warunkiem posiadania wymiennych szczęk w odpowiednich profilach (TH dla PEX, M/V dla miedzi).
Jak rozpoznać właściwy profil szczęki?
Sprawdź oznaczenie na kształtce producenta oraz instrukcję zaciskarki; niezgodność skutkuje nieszczelnościami.
Czy PEX wytrzyma temperaturę w instalacji kotła na gaz?
Tak, pod warunkiem zastosowania rury PE Xa/Al/PE Xa o klasie temperaturowej 95 °C i poprawnym prowadzeniu kompensacji wydłużeń.