Połączenia wyrównawcze stanowią ważny element ochrony przeciwporażeniowej, odgromowej i przeciwprzepięciowej. Służą wyrównywaniu potencjałów elektrycznych, których różnice stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa instalacji elektrycznej i jej użytkowników. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie są połączenia wyrównawcze, jakie pełnią funkcje w układzie oraz jak je wykonać prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi normami.
Czym są połączenia wyrównawcze i dlaczego są tak ważne?
Połączenie wyrównawcze jest rodzajem solidnego, zwykle galwanicznego połączenia elektrycznego między elementami przewodzącymi prąd. Odgrywa kluczową rolę w ochronie przeciwporażeniowej, przeciwprzepięciowej i odgromowej. Dzięki połączeniom wyrównawczym, komponenty przewodzące w danym układzie mają zbliżony potencjał, co pozwala na znaczącą redukcję tzw. napięć dotykowych oraz ich dostosowanie do konkretnych warunków środowiskowych. Połączenia wyrównawcze znacząco ograniczają ryzyko porażenia prądem, wystąpienia awarii i innych niepożądanym zjawisk. W praktyce oznacza to większe bezpieczeństwo instalacji elektrycznej i jej użytkowników.
Ze względu na zasięg działania, wyróżnić można połączenia wyrównawcze główne i miejscowe (lokalne). Połączenie wyrównawcze główne łączy główny przewód ochronny PE, główny przewód lub szynę uziemiającą (GSU), metalowe rury instalacji budynkowych, metalowe elementy konstrukcji budynku, instalację CO, systemy klimatyzacji oraz metalowe elementy okablowania telekomunikacyjnego. Natomiast połączenia wyrównawcze miejscowe pozwalają tworzyć tzw. strefy równego potencjału (ekwipotencjalne) w całym obiekcie lub jego części. Znajdują zastosowanie w pojedynczych pomieszczeniach, urządzeniach elektrycznych, obiektach na terenach zewnętrznych i innych miejscach o podwyższonym ryzyku, takich jak łazienki, kuchnie czy placówki medyczne.
Jeśli wykonujesz instalacje odgromowe, w hurtowni Onninen znajdziesz wszystkie potrzebne komponenty i akcesoria.
Jak zamontować szynę wyrównawczą w budynku?
Połączenia wyrównawcze realizowane są przez szyny wyrównawcze. Wyróżnić można szynę główną i szyny miejscowe. Główna szyna wyrównawcza (GSW, GSU, MEB), inaczej główna szyna uziemiającą, pozwala na połączenie wyrównawcze pomiędzy zewnętrznym urządzeniem piorunochronnym a częściami przewodzącymi obcymi. Stanowi centralny element systemu uziemiającego. Do niej powinny zostać podłączone wszystkie przewodzące elementy budynku. Zazwyczaj montuje się ją na najniższej kondygnacji, w miejscu chronionym przed wilgocią i przypadkowym dotknięciem, a jednocześnie łatwo dostępnym do kontroli, np. w pobliżu rozdzielnicy głównej i uziemienia w kotłowni lub w pomieszczeniu technicznym. Do połączeń należy używać przewodów wyrównawczych o odpowiednich przekrojach. Połączenia muszą być trwałe i odporne na korozję. Najpierw podłącza się przewód uziemiający z uziomu, a następnie doprowadza się przewody wyrównawcze z poszczególnych instalacji. Po montażu trzeba oznaczyć przewody, sprawdzić ciągłość połączeń oraz wykonać pomiary rezystancji uziemienia i skuteczności ochrony. Prace powinny być realizowane przez elektryka z uprawnieniami.
Szyna wyrównania potencjału typ 1809 5015073 – najważniejsze cechy
Szyna wyrównawcza typ 1809 marki OBO Bettermann służy do wyrównania potencjałów zgodnie z normą DIN VDE 0100-410 / -540 oraz do odgromowego wyrównania potencjałów zgodnie z normą DIN VDE 0185-305. Najważniejsze cechy produktu:
- · płyta podstawy i pokrywa wykonane z odpornego na uderzenia polistyrenu,
- · zamykana pokrywa z możliwością zaplombowania lub oznaczenia,
- · wytrzymała listwa stykowa wykonana z niklowanego mosiądzu,
- · śruby i wsporniki wykonane ze stali ocynkowanej,
- · zdolność do przenoszenia prądów piorunowych 100 kA (10/350),
· wszechstronność, dzięki różnym opcjom połączenia: 7 przewodów jedno-/wielożyłowych do 25 mm² lub cienkodrutowych do 16 mm², 1 przewód okrągły Rd 8-10, 1 płaskownik do FL 30 lub przewód okrągły Rd 8-10.
Szyna wyrównania potencjału typ 1809 5015073 - Hurtownia Onninen
Normy i wymagania dotyczące instalacji wyrównawczych
Projektowanie i wykonywanie instalacji elektrycznych w budynkach podlega ścisłym wymaganiom prawnym i normom technicznym. Celem rygorystycznych i wciąż zaostrzających się przepisów jest zapewnienie bezpieczeństwa instalacji i jej użytkowników. Przestrzeganie standardów to także podstawa odbioru instalacji przez organy nadzoru budowlanego. Wymagania dotyczące projektowania, wykonywania, eksploatowania i konserwacji instalacji elektrycznych w budynkach znaleźć można przede wszystkim w:
- · przepisach Ustawy Prawo budowlane,
- · rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
- · różnych normach PKN.
W Polsce obowiązują normy PN-IEC i PN-HD. Kluczowe to:
- · PN-HD 60364 – Instalacje elektryczne niskiego napięcia,
- · PN-EN 61439 – Rozdzielnice niskonapięciowe,
- · PN-EN 50522 – Uziemienia instalacji elektrycznych,
- · PN-EN 62305 – Ochrona odgromowa,
- · PN-EN 50110-1 – Eksploatacja urządzeń elektrycznych.
Obowiązek wykonania odpowiedniego uziemienia i połączeń wyrównawczych jest jednym z podstawowych wymagań technicznych dla instalacji elektrycznych. Kwestie dotyczące podłączania elementów do szyny wyrównawczej reguluje m.in. norma PN-HD 60364-4-41. Wszystkie przewodzące komponenty budynkowe obce powinny zostać włączone do układu połączeń wyrównawczych.
Profesjonalistów z branży elektrycznej zachęcamy do zapoznania się z produktami w kategorii uziemienia i połączenia wyrównawcze do instalacji odgromowych w hurtowni Onninen. W asortymencie posiadamy m.in. opaski, obejmy, uchwyty, szyny, złącza i płaskowniki renomowanych producentów. Zapewniamy doradztwo techniczne.
1. Czym są połączenia wyrównawcze?
To specjalne połączenia przewodzących komponentów instalacji elektrycznej, których zadaniem jest wyrównanie potencjałów, co ogranicza ryzyko porażenia prądem, przepięć i uszkodzenia urządzeń elektrycznych.
2. Kiedy stosuje się połączenia wyrównawcze miejscowe?
Przede wszystkim w pomieszczeniach o podwyższonym ryzyku porażenia, takich jak łazienki, kuchnie czy obiekty medyczne.
3. Co podłącza się do głównej szyny wyrównawczej?
Przewód uziemiający, przewody ochronne PE, metalowe rury wodociągowe, gazowe i grzewcze, metalowe elementy instalacji CO, klimatyzacyjnej i wentylacyjnej, metalowe części konstrukcji budynku, a także ekrany przewodów teletechnicznych i systemów IT.
4. Czy wykonanie połączeń wyrównawczych wymaga uprawnień?
Tak, połączenia wyrównawcze powinien wykonywać elektryk z aktualnymi uprawnieniami SEP.
5. Jakie przepisy i normy regulują wykonywanie połączeń wyrównawczych?
Najważniejsze normy to PN-HD 60364 i PN-EN 62305. Wymagania określają również przepisy prawa budowlanego i rozporządzenie dotyczące warunków technicznych budynków.
6. Dlaczego w ogranicznikach typu 1+2 stosuje się jednocześnie iskiernik i warystor?
1. Połączenie tych dwóch technologii zapewnia wyższy poziom ochrony. Iskiernik skutecznie odprowadza bardzo duże prądy piorunowe, natomiast warystor szybko ogranicza napięcie do bezpiecznej wartości dla urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Dzięki temu ogranicznik typu 1+2 chroni zarówno instalację, jak i wrażliwą elektronikę.