Instalacje odgromowe (LPS – Lightning Protection System) zapewniają bezpieczeństwo osób, budynków, systemów i urządzeń elektrycznych, dlatego powstają według ściśle określonych wytycznych. Szczegółowe zasady projektowania, wykonywania i konserwowania systemów odgromienia zawarte są w normach technicznych i przepisach prawa. Przyjrzyjmy się regulacjom obowiązującym w 2025 roku.
Sprawdź instalacje odgromowe w hurtowni Onninen
Ustawa Prawo budowlane wraz z rozporządzeniami wykonawczymi
Najważniejszym w Polsce aktem prawnym, regulującym kwestie dotyczące stosowania instalacji odgromowych, jest Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. wraz z rozporządzeniami, spośród których kluczowe znaczenie ma Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Ochrona odgromowa 2025 w normach technicznych
Podstawowym dokumentem regulującym wymagania techniczne dla systemów ochrony odgromowej
jest norma PN-EN 62305-1:2011 - Ochrona odgromowa. Składa się ona z czterech części:
- Zasady ogólne,
- Zarządzanie ryzykiem,
- Uszkodzenie fizyczne obiektów i zagrożenie życia,
- Urządzenia elektryczne i elektroniczne.
Norma ta przewiduje 4 kategorie ochrony odgromowej (od I do IV). Najwyższy poziom ochrony dotyczy obiektów strategicznych, szpitali i banków danych, a najniższy - standardowych budynków mieszkalnych.
Pozostałe normy, do których sięgają instalatorzy, to:
- norma PN-EN 62561 – Elementy urządzenia piorunochronnego (LPSC),
- norma PN-HD 60364-5-534 – Instalacje elektryczne niskiego napięcia - Część 5-534: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego - Odłączanie izolacyjne, łączenie i sterowanie - Urządzenia do ochrony przed przejściowymi przepięciami.
Co się zmieniło w ochronie odgromowej w 2025 roku?
2025 rok przyniósł kilka istotnych zmian w przepisach regulujących wykonawstwo i konserwację instalacji odgromowych. Przede wszystkim zaostrzone zostały przepisy określające częstotliwość przeprowadzania przeglądów technicznych oraz uprawnienia osób, które je wykonują. Ustawa Prawo Budowlane nakazuje poddawanie okresowej kontroli instalacji odgromowej przynajmniej raz na 5 lat. Wyjątek stanowią obiekty o podwyższonym ryzyku, jak zakłady przemysłowe, szpitale, szkoły, magazyny materiałów łatwopalnych czy budynki zlokalizowane w rejonach, gdzie często występują burze. Przeglądy instalacji odgromowych należy wykonywać w nich minimum raz w roku. Ponadto zleca się przegląd po każdym bezpośrednim wyładowaniu w instalację oraz modernizacji dachu obiektu. Osoba przeprowadzająca przegląd musi posiadać stosowne uprawnienia budowlane (specjalność instalacyjna) i certyfikat potwierdzający posiadanie kompetencji w zakresie ochrony odgromowej, a także przejść szkolenie w obszarze bezpieczeństwa pracy na wysokościach.
Restrykcje dotknęły również zasad dobierania materiałów do budowy. Ponadto wprowadzony został wymóg posiadania cyfrowej formy dokumentacji technicznej. Jedne z najważniejszych zmian w przepisach 2025 dotyczą zasad ochrony odgromowej budynków z zainstalowaną fotowoltaiką na dachu. Konieczna jest wówczas integracja instalacji PV z systemem odgromowym. Obowiązkowe stało się:
- wykorzystanie dedykowanych ograniczników przepięć typu 1+2;
- zachowanie odpowiednio dużych odstępów izolacyjnych pomiędzy elementami odgromówki (zwodami) a panelami PV;
- wykonanie dokładnych obliczeń rozkładu pola elektrycznego;
- monitorowanie stanu instalacji odgromowej, gdy moc fotowoltaiki przekracza 50 kW.
Starsze instalacje odgromowe należy zmodernizować w celu ich dostosowania do aktualnych wymogów prawnych. Nieprzestrzeganie przepisów wiąże się z poważnymi sankcjami. W 2025 roku kary są jeszcze dotkliwsze. Za brak prawidłowej ochrony odgromowej grozi nawet 50 tys. zł kary administracyjnej, a szkody piorunowe przez zaniedbania mogą dodatkowo skończyć się postępowaniem karnym. Ponadto posiadacze ubezpieczenia na dom lub firmę mogą mieć spory problem ze skutecznym dochodzeniem roszczeń od ubezpieczyciela. Oczywiście do wykonania i konserwacji instalacji odgromowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami, powinna skłaniać nie chęć uniknięcia kar, ale zadbania o bezpieczeństwo użytkowników budynku i mienia.
Kiedy ochrona odgromowa jest obowiązkowa?
Aktualne przepisy wymagają stosowania ochrony odgromowej w budynkach mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych oraz obiektach użyteczności publicznej, gdy mają one więcej niż 15 metrów wysokości. Instalację odgromową powinny posiadać wszystkie budowle o wysokości powyżej 35 metrów. Wymóg ten dotyczy także:
- obiektów z pomieszczeniami zagrożonymi wybuchem,
- stacji paliw,
- hal sportowych mieszczących więcej niż 500 osób,
- budynków z zainstalowaną fotowoltaiką o mocy powyżej 10 kW,
- masztów i konstrukcji wsporczych linii elektroenergetycznych przy napięciu znamionowym powyżej 1 kV.
Budowa kompletnej instalacji odgromowej 2025
Prawidłowo zbudowaną instalację odgromową tworzą następujące elementy:
- zwody – ich rolą jest przejęcie wyładowania atmosferycznego,
- uziomy – odpowiadają za kontakt z ziemią,
- przewody odprowadzające – łączą zwody z uziomem.
W przepisach znaleźć można wymagania w zakresie stosowania w/w elementów. Systemy ochrony odgromowej projektuje się obecnie szybko i wygodnie, dzięki wykorzystaniu dedykowanego oprogramowania CAD.
Systemy odgromowe w hurtowni elektrycznej Onninen
Energetyka i systemy odgromowe to jedna z wiodących specjalizacji hurtowni instalacyjnej Onninen. Projektanci, wykonawcy i serwisanci instalacji odgromowych mogą zaopatrzyć się u nas we wszystkie elementy nowoczesnego, spełniającego normy systemu odgromowego – niezależnie od rodzaju budynku i warunków środowiskowych w miejscu inwestycji. Należymy do jednych z największych dostawców instalacji odgromowych w Polsce.
W razie problemów z doborem odpowiednich rozwiązań, eksperci Onninen służą rzetelnym doradztwem.
FAQ
1. Dla jakich budynków ochrona odgromowa jest obowiązkowa?
Obowiązek stosowania ochrona odgromowej wynika z przepisów prawa, a dokładnie – z analizy ryzyka zagrożenia piorunowego (R) i klasy ochrony odgromowej budynku. W praktyce wymóg ten dotyczy głównie budynków użyteczności publicznej, przemysłowych i zabytkowych, a także budowli o znacznych wysokościach.
2. Czy dom jednorodzinny musi posiadać instalację odgromową?
Większość domów jednorodzinnych w Polsce nie musi posiadać instalacji odgromowej. Obowiązek ten dotyczy jedynie domów znajdujących się w strefach podwyższonego ryzyka wyładowań, o wysokości powyżej 15 metrów oraz z zainstalowaną na dachu fotowoltaiką o dużej mocy. Uwaga! Posiadania skutecznej ochrony odgromowej mogą wymagać firmy ubezpieczeniowe.
3. Jaka przepisy i normy regulują ochronę odgromową w Polsce?
Kluczowe akty prawne to Ustawa Prawo budowlane oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast najważniejszą normą jest norma PN-EN 62305-1:2011 - Ochrona odgromowa.
4. Co obejmuje okresowe badanie instalacji odgromowej?
Do standardowo wykonywanych czynności należą: pomiar rezystancji uziemienia, kontrola zwodów, test ciągłości połączeń oraz wizualna ocena stanu technicznego elementów systemu.
5. Jak często należy sprawdzać stan systemu odgromowego?
Zaleca się przeprowadzanie przeglądu raz na 5 lat lub co roku w przypadku obiektów o podwyższonym ryzyku oraz zawsze po silnej burzy i pracach modernizacyjnych na dachu.