Współczesne obiekty przemysłowe to wielkopowierzchniowe budynki, naszpikowane elektroniką, automatyką i infrastrukturą krytyczną, z setkami, a nawet tysiącami pracowników w środku. Jedno uderzenie pioruna może spowodować ogromne straty materialne, przestoje w produkcji, a nawet zagrozić zdrowiu i życiu wielu osób. Odpowiednio zaprojektowana instalacja odgromowa to fundament bezpieczeństwa w nowoczesnym przemyśle. Wyjaśniamy, jak działa zaawansowana ochrona odgromowa obiektów przemysłowych i czym różni się ona od rozwiązań stosowanych np. w domach jednorodzinnych.
Sprawdź energetykę i systemy odgromowe w hurtowni Onninen
Znaczenie instalacji odgromowych w przemyśle
Instalacja odgromowa to złożony system mający na celu skuteczne przechwycenie i odprowadzenie energii wyładowań atmosferycznych do ziemi, w celu zminimalizowania ryzyka uszkodzeń konstrukcji, instalacji elektrycznych, urządzeń, systemów informatycznych czy też - w skrajnych przypadkach - wystąpienia pożaru. Warto podkreślić, że sprzęt elektryczny może ulec nieodwracalnemu zniszczeniu nie tylko po bezpośrednim wyładowaniu w budynek, ale także przy odległości do nawet… 1,5 km!
Obiekty przemysłowe to często wielkopowierzchniowe hale, w których pracują setki, a nawet tysiące ludzi. Znajdują się w nich też liczne maszyny i sprzęty elektryczne o znacznej wartości. Często charakteryzują się dużymi, płaskimi dachami, na których zamontowane są centrale i kanały wentylacyjne, klimatyzatory, panele fotowoltaiczne, anteny i inne urządzenia.
Każda awaria może skutkować kosztownym przestojem produkcyjnym i wstrzymaniem świadczenia
usług, zniszczeniem mienia oraz poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia ludzi. Łatwo wyobrazić sobie konsekwencje przestoju np. zautomatyzowanej fabryki. Uszkodzenia niektórych obiektów przemysłowych wskutek wyładowań bywają szczególnie niebezpieczne zarówno dla człowieka, jak i dla środowiska naturalnego. Przykładem mogą być magazyny materiałów łatwopalnych i wybuchowych oraz środków chemicznych. Z badań wynika, że zakład przemysłowy staje się niezdolny do działania już po kilku dniach od uszkodzenia elektronicznego systemu gromadzenia i przetwarzania danych. By przedsiębiorstwo takie zbankrutowało, wystarczą zaledwie 2 tygodnie…
Instalacja odgromowa w obiekcie przemysłowym – opcja czy obowiązek?
O ile większość domów jednorodzinnych nie musi posiadać ochrony odgromowej, to w obiektach przemysłowych jej wykonanie jest obligatoryjne. Obowiązek ten wynika z przepisów zawartych w § 53 ust. 2 i § 184 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Instalację taką należy wykonać zgodnie z Polską Normą dotyczącą ochrony odgromowej obiektów budowlanych.
Projekt instalacji odgromowej dla obiektu przemysłowego
Projektowanie instalacji odgromowych dla obiektów przemysłowych wymaga precyzyjnych obliczeń oraz biegłej znajomości przepisów prawnych. Z norm wynika, że projektować i wykonywać instalacje piorunochronne mogą wyłącznie specjaliści w dziedzinie odgromowej, tj. osoby posiadające ekspercką wiedzę na temat kompatybilności elektromagnetycznej.
Początkowym i kluczowym etapem projektowania instalacji odgromowej jest przeprowadzenie analizy ryzyka zagrożenia piorunowego (R), zgodnie z wytycznymi zawartymi w normie PN-EN 62305-2:2012. Podczas obliczeń uwzględnia się:
- wysokość budynku i powierzchnię dachu,
- materiał konstrukcji obiektu,
- rodzaj prowadzonej działalności,
- warunki panujące w danej lokalizacji.
Analiza taka dostarcza informacji o prawdopodobieństwie uderzenia pioruna w budynek oraz o potencjalnych konsekwencjach takiego zdarzenia, a także pozwala określić wymagany poziom ochrony danego obiektu przemysłowego, tj. przyjąć odpowiednią klasę ochrony odgromowej (klasę LPS).
Specjaliści od systemów odgromowych posiłkują się obecnie nowoczesnym oprogramowaniem, które znacząco przyspiesza prace projektowe i pozwala zredukować do minimum ryzyko błędów.
Budowa instalacji odgromowej w obiekcie przemysłowym
Obiekty przemysłowe na ogół zaliczane są do I lub II klasy ochrony odgromowej, co wiąże się z rygorystycznymi wymaganiami w zakresie rozmieszczenia zwodów i przewodów odprowadzających.
Zwody i ich układ dostosowuje się do typu pokrycia dachowego. Obiekty przemysłowe często posiadają dachy płaskie, więc umieszcza się na nich siatki zwodów. Skutecznie chronią one newralgiczne miejsca, jak centrale wentylacyjne czy panele fotowoltaiczne.
Przewody odprowadzające powinny być co najmniej dwa, rozmieszczone równolegle. Oczywiście w praktyce montuje się ich znacznie więcej. Opcjonalnie stosuje się maszty odgromowe. W obiektach stalowych lub żelbetowych rolę przewodów odprowadzających mogą (pod pewnymi warunkami) odgrywać elementy naturalne.
Uziomy w obiektach przemysłowych montuje się zgodnie otrzymanymi wynikami analizy ryzyka, z uwzględnieniem rodzaju konstrukcji i możliwości przestrzennych. Minimum to dwa uziomy, o ile możliwe jest uzyskanie rezystancji mniejszej niż 10 Ω. Wszystkie uziomy muszą być połączone z metalowymi częściami konstrukcji. W obszarach zagrożonych wybuchem i na wielkopowierzchniowych dachach, uziomy powinny zostać połączone z wewnętrznymi przewodami odprowadzającymi.
Należy pamiętać, że prawidłowo zaprojektowana i wykonana instalacja odgromowa to inwestycja w ciągłość produkcji, bezpieczeństwo ludzi oraz ochronę majątku firmy.
Przemysłowe systemy odgromowe w hurtowni elektrycznej Onninen
Kompletując zaawansowany system odgromowy dla swoich dużych i wymagających klientów z branży przemysłowej, zachęcamy do skorzystania z oferty hurtowni elektrycznej Onninen. W kategorii Energetyka i systemy odgromowe znajdziesz wszystkie elementy nowoczesnych instalacji odgromowych, w tym złącza, zwody, iglice, uziomy, druty czy akcesoria. Nasz asortyment pochodzi od najbardziej cenionych producentów i marek. Jeśli dodatkowo zajmujesz się instalacją automatyki przemysłowej, zainteresować może Cię także kategoria Przemysł i utrzymanie ruchu.
Masz pytania? Nie wiesz, jaki system odgromowy zastosować w danym zakładzie przemysłowym? Skontaktuj się z nami i skorzystaj z fachowego wsparcia ekspertów Onninen.
FAQ
1. Czym różni się instalacja odgromowa w przemyśle od tej w budynkach mieszkalnych?
Instalacje odgromowe w przemyśle i budynkach mieszkalnych różnią się przede wszystkim złożonością. W przemyśle wymagana jest wyższa klasa ochrony, rozbudowane zwody czy adaptacja do licznych urządzeń montowanych na płaskich dachach. Budynki mieszkalne wymagają prostszych instalacji. Natomiast właściciele niewielkich domów jednorodzinnych w większości nie muszą stosować ochrony odgromowej.
2. Jakie normy powinien spełniać system odgromowy w zakładzie przemysłowym?
Podstawą jest norma PN-EN 62305, która określa poziomy ochrony i wymagania dotyczące projektowania, montażu i konserwacji instalacji odgromowej.
3. Czym jest aktywna instalacja odgromowa?
To nowoczesne rozwiązanie, pozwalające na wcześniejsze wychwycenie wyładowań atmosferycznych. W systemie aktywnym zwody generują impuls jonizacyjny, który przyciąga piorun zanim dotrze on do obiektu, co zwiększa skuteczność i zasięg ochrony. Aktywna instalacja odgromowa jest szczególnie pożądana w dużych i złożonych obiektach przemysłowych.
4. Czy każdy obiekt przemysłowy musi być wyposażony w ochronę odgromową?
Co do zasady – tak. Obowiązek posiadania instalacji odgromowej dotyczy budynków o zwiększonym ryzyku uderzenia pioruna. Zaliczają się do nich m.in. obiekty bardzo wysokie i o dużych wymiarach, fabryki, zakłady produkcyjne i magazyny. Oczywiście każdy budynek przemysłowy wymaga indywidualnej oceny ryzyka według normy PN-EN 62305 i zaprojektowania indywidualnej ochrony.
5. Jakie czynniki zwiększają ryzyko zagrożenia piorunowego w przemyśle?
Ryzyko jest wyższe w przypadku: wysokich budynków, wielkopowierzchniowych dachów, stalowych konstrukcji, zakładów chemicznych, rafinerii i magazynów materiałów łatwopalnych, a także obiektów zlokalizowanych na otwartych terenach. W takich przypadkach najczęściej stosuje się bardzo wysoką ochronę odgromową.